خلاء قانونی در الزام نامزدهای ریاست جمهوری به ارایه برنامه و معرفی کابینه در زمان انتخابات 

در کشور ایران قانونی برای ارایه برنامه و معرفی کابینه نامزدهای رئیس جمهور وجود ندارد.

قانونی که با رصد و ارزیابی گفتمان نامزد های ریاست جمهوری، مطالبه گر برنامه های سنجش پذیر عملیاتی و الزام به معرفی کابینه آنها باشد.

چگونه می توان کسی را درست انتخاب کرد که مردم خبری از برنامه های وی ندارند و ندانند کابینه وی بعد از پیروزی چه اشخاصی هستند؟

چگونه می توان به چند برنامه تلویزیونی که بیش تر کلی گویی، مفهوم پردازی، کوبیدن دیگری و هیجان آور است بسنده کرد و نامزد اصلح ریاست جمهوری را انتخاب نمود.

راهبردهای برون رفت از این مساله کدام است؟

مؤثرترین راهکار راهبردی این طرح، پر کردن خلاء قانونی این مساله از طریق مجلس شورای اسلامی است.

با حذف خلاهای قانونی و الزام نامزدهای ریاست جمهوری به ارایه برنامه مکتوب سنجش پذیر و عملیاتی در زمان انتخابات و داوری آن توسط اساتید برتر دانشگاه ها، همچنین معرفی کابینه توسط آنها در زمان ثبت نام و قبل از انتخابات شاهد کاهش چشمگیر ضعف های مدیریتی و اقدامات دست و پا گیر ناشی از این معضل خواهیم بود.

متأسفانه پس از گذشت بیش از چهار دهه از عمر پربرکت نظام اسلامی، هنوز این قانون در مجلس محترم تدوین نشده و کشور ما با همواره با آزمون و خطا یا ناکارآمدی برخی از دولت مردان رو به رو است.

می توان گفت قانون اساسی و برنامه های توسعه که الآن نیز دومین سال برنامه هفتم را پشت سر گذاشته ایم، قوانین و مصوبات بالادستی مسیر را نشان می دهند؛ اما نامزدهای ریاست جمهوری باید نحوه اجرا و سنجش پذیری آن را تدوین نمایند. از این رو، ارایه آن در زمان انتخابات با زمان بندی دقیق می تواند کارآمدی ریاست جمهور آینده را نشان دهد.

همچنین نامزد های ریاست جمهوری باید برای مسایل و چالش های اصلی کشور نیز قبل از انتخابات ارایه برنامه نمایند و البته فعلاً با خلاء این قانون(قانون ارایه برنامه و معرفی کابینه) رو به رو هستیم در نبود این قانون با فقدان عنصر قانونی جرم برای رصد فعل و ترک فعل ریاست جمهور وکابینه رو به رو هستیم. پس نمی توان کارنامه کاری وی را داوری نمود و در نهایت فقط با ابزار سوال و استیضاح رو به رو هستیم.

نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی برای انتخاب اصلح باید قانون ارایه برنامه و معرفی کابینه را برای شایسته گزینی، تدوین نمایند تا با انتخاب اصلح، از آسیب به کشور جلوگیری شود.

در این پیشنهاد، طرح قانون الزام نامزدهای ریاست جمهوری به ارایه برنامه و معرفی کابینه می تواند موارد ذیل مطرح گردد و صاحب نظران نیز اصلاحاتی تخصصی به آن داشته باشند.

– نامزدها ی ریاست جمهوری هنگام ثبت نام باید مؤظف به ارایه برنامه در ابعاد مختلف و همچنین معرفی کابینه خود به وزارت کشور باشند.

– برنامه نامزدهای ریاست جمهوری می بایست منطبق با سیاست های کلی نظام، قانون اساسی و برنامه توسعه کشور در راستای عملیاتی نمودن آنها با زمان بندی دقیق در جهت حل مسایل و چالش های اصلی کشور باشد.

– شورای پژوهش های مجلس می تواند مؤظف به انتخاب یک هیأت داوری از اساتید برتر دانشگاهای برتر کشور برای داوری برنامه های نامزدهای ریاست جمهوری تعیین و در زمان انتخابات به کار بررسی علمی و میزان تطابق آنها با عملیاتی شدن بپردازد و در روز آخر تبلیقات ریاست حمهوری در صدا وسیما به اطلاع مردم برساند.

– وزارت کشور باید مؤظف به انجام هماهنگی با صدا وسیما برای اطلاع رسانی نتایج داوری برنامه های ارایه شده از سوی نامزدهای ریاست جمهوری توسط هیأت داوران در روز آخر تبلیقات انتخابات باشد.

– انتخابات ریاست جمهوری تنها انتخاب یک نفر نیست بلکه انتخاب دولت وکل کابینه است لذا نامزدهای ریاست جمهوری باید مؤظف به معرفی سه نفر برای هر پست کابینه به وزارت کشور باشند تا مردم در دادن رأی به نامزد های ریاست جمهوری از اعضا کابینه دولت آینده نیزمطلع و کابینه دولت آینده و میزان توانمندی های آنها را بشناسند تا انتخاب دولت اصلح اتفاق بیفتد.

– توضیح تخصصی برنامه های پیشنهادی نامزدهای ریاست جمهوری می تواند برعهده وزیران پیشنهادی و توضیح کلیات برنامه برعهده نامزدهای ریاست جمهوری و معاونان پیشنهاد شده باشند.

– صدا و سیما می تواند کارنامه اعضای کابینه نامزدهای ریاست جمهوری را طبق یک برنامه با زمان بندی عادلانه در زمان تبلیقات ریاست جمهوری به اطلاع مردم برساند.

– برنامه های پیشنهادی نامزدهای ریاست جمهوری و معرفی اعضا کابینه آنها به منزله تعهد مکتوب به ملت ایران و نظام اسلامی است و تخطی از آن قابلیت پیگیری و مجازات توسط قوه قضائیه را داشته باشد.

نویسنده: سباوش بهرامی – استاد دانشگاه